Bakens van Beverwaard

Het geheugen van Beverwaard is de historie van Beverwaard, een deelgemeente van Rotterdam.

Onstaan van Beverwaard

De Beverwaard is een gebied dat al voor onze jaartelling in gebruik was voor de visserij. Het was een uiterwaard gebied van waaruit op zalm gevist werd.

Later werd het gebied ingedijkt waarna het agrarisch gebied werd. De oorspronkelijke sloten die de landerijen scheidden zijn nu nog terug te zien in de singelstructuur. Dit is het een paar eeuwen geweest totdat in 1968 de bestemming gewijzigd werd in woonbestemming. Veel Rotterdammers verlieten de stad om ruimer en groener te gaan wonen wat een extra impuls was om in de Beverwaard een groene Rotterdamse woonwijk te ontwikkelen.

Dit is precies de periode dat er steeds meer kritiek kwam op de grootschalige naoorlogse stedenbouw. Wijken als de Bijlmer in Amsterdam, die door de schaal en eenduidige bouwvorm indrukwekkend zijn, passen niet langer in het veranderende denkbeeld over een ideale samenleving. Er is in zulke wijken vaak sprake van een sterke functiescheiding, dat wil zeggen er wordt alleen gewoond. Daardoor worden wijken uit deze periode ook wel als anoniem en eenzijdig ervaren. Ook werden deze wijken vaak voor één bepaalde doelgroep gebouwd, veelal sociale woningbouw, wat deze wijken kwetsbaar maakt. Tevens werd door het toenemende autogebruik het straatbeeld steeds meer gedomineerd door auto’s waardoor er minder ruimte bleef voor ontmoeting en spelende kinderen.

In deze tendens ontstond de bloemkoolwijk. Een wijk met een hoofdader uitkomend op woonerven. Door de hoofdader is de wijk bereikbaar met de auto terwijl de woonerven niet onderling verbonden zijn en er dus geen doorgaand verkeer is. De achterliggende gedachte is dat je binnen de wijk geen auto hoeft te gebruiken. Dit past in het opkomende milieubewustzijn.

Het woonerf is bedoeld als een gezellige ouderwetse straat. Er is hier dan ook geen plaats voor hoogbouw omdat dat de sociale cohesie niet ten goede zou komen. Men maakt juist ruimte voor kleinschaligheid en grote diversiteit aan woningen. Ook wil men af van de functiescheiding. Er wordt ruimte gemaakt voor ontmoeting, spel, recreatie en voor ondernemers. Het winkelcentrum is centraal gelegen en voor iedereen bereikbaar te voet of met de fiets. De gedachte hierachter is dat in zo’n centraal gelegen en makkelijk bereikbaar winkelcentrum de bewoners elkaar makkelijk kunnen ontmoeten.

Het elkaar ontmoeten begon al met het stedebouwkundig ontwerp. In de jaren zeventig deed ook de bewonersparticipatie zijn intrede. De mening van de burger werd belangrijk gevonden en toekomstige bewoners werden betrokken bij de plannen. Hierdoor konden bewoners zich beter identificeren met hun woonomgeving en leerden ze elkaar alvast kennen.

De Beverwaard is gebouwd in deze context als een rustige, diverse en vooral sociale wijk. Een wijk waar je je buren kent en waar een gevoel van saamhorigheid is. Het economisch tij zat niet mee en leegstand en verloop in bewoners heeft er mede aan bijgedragen dat er niet vanaf het begin een hechte gemeenschap ontstaan is. Toch lijkt er juist in de woonerven en straten veel gaande wat juist de kracht van de bloemkoolwijk is. Dit maakt ook Beverwaard tot een karaktervolle wijk met een dorpse sfeer.